KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Nedir?
Kırım-Kongo
Hemorajik Ateş (KKHA),keneler tarafından taşınan
Nairovirüs isimli bir mikrobiyal etken tarafından
neden olunan ateş, cilt içi ve diğer alanlarda
kanama gibi bulgular ile seyreden hayvan kaynaklı
bir enfeksiyondur. Son yıllarda tedavide görülen
gelişmelere rağmen, bu enfeksiyonlarda ölüm oranları
hala yüksektir.
Keneler Nasıl Tanınır ve Nerelerde Bulunur?
Keneler
otlaklar, çalılıklar ve kırsal alanlarda yaşayan
küçük oval şekillidir. 6-8 bacaklı, uçamayan,
sıçrayamayan hayvanlardır. Hayvan ve insanların
kanlarını emerek beslenirler ve bu sayede
hastalıkları insanlara bulaştırabilirler.
Ülkemiz kenelerin
yaşamaları için coğrafi açıdan oldukça uygun bir
yapıya sahiptir. Türlere göre değişmekle beraber
kenelerin, küçük kemiricilerden, yaban
hayvanlarından evcil memeli hayvanlara ve kuşlara
(özellikle devekuşları) kadar geniş bir konakçı
spektrumları mevcuttur.
Kimler Risk Altındadır?
Hastalık genellikle meslek hastalığı
şeklinde karşımıza çıkar.
Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar
Veterinerler
Kasaplar
Mezbaha çalışanları
Sağlık personeli özellikle risk
gurubudur.
Kamp ve piknik yapanlar, askerler
ve korunmasız olarak yeşil alanlarda bulunanlar
da risk altındadır.
Henüz ergin olmamış
Hylomma
soyuna ait keneler, küçük omurgalılardan kan emerken
virüsleri alır, gelişme evrelerinde muhafaza eder;
ergin kene olduğunda da hayvanlardan ve insanlardan
kan emerken bulaştırır.Kuluçka
Süresi Ne Kadardır?
Kene tarafından ısırılma ile virüsün
alınmasını takiben kuluçka süresi genellikle 1-3
gündür; bu süre en fazla 9 gün
olabilmektedir. Enfekte kan, ifrazat veya diğer
dokulara doğrudan temas sonucu bulaşmalarda bu süre
5-6 gün, en fazla ise 13 gün olabilmektedir.
Belirtileri Nelerdir?AteşKırıklık
Baş ağrısıHalsizlik
Kanama
pıhtılaşma mekanizmalarının
bozulması sonucu;
- Yüz ve
göğüste kırmızı döküntüler
ve gözlerde kızarıklık,
- Gövde, kol ve
bacaklarda morluklar
- Burun
kanaması, dışkıda ve idrarda kan görülür
- Ölüm
karaciğer, böbrek ve akciğer yetmezlikleri nedeni
ile
olmaktadır.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşinin Tanısı Nasıl Konulur?
Kanda virüse
karşı oluşan antikorların taranması tanı için en sık
kullanılan yöntemdir.
Bu göstergeler hastalığın
başlangıcından sonra 6. günden itibaren
belirlenebilir.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Nasıl Kontrol Edilir ve
Nasıl Korunulur?
Hastalığın bulaşmasında keneler
önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle kene
mücadelesi önemlidir fakat oldukça da
zordur.1.
İnsanlar kenelerden uzak tutulabilir
ise bulaş önlenebilir. Bu nedenle de mümkün
olduğu kadar kenelerin bulunduğu
alanlardan kaçınmak gerekir.
2.
Kenelerin yoğun olabileceği çalı, çırpı ve gür ot
bulunan alanlardan uzak durulmalı, bu
gibi alanlara
çıplak ayak yada kısa giysiler ile gidilmemelidir.
3.Bu
alanlara av yada görev gereği gidenlerin lastik çizme
giymeleri,
pantolonlarının
paçalarını çorap içine almaları, 4.
Görevi nedeni ile risk grubunda yer alan kişilerin
hayvan ve hasta insanların kan ve
vücut sıvılarından korunmak için mutlaka eldiven, önlük,
gözlük, maske v.b. giymeleri
gerekmektedir.5.
Gerek insanları gerekse hayvanları
kenelerden korumak için haşere kovucu
ilaçlar
(repellent) olarak bilinen böcek kaçıranlar
dikkatli
bir şekilde kullanılabilir. (Bunlar sıvı, losyon,
krem, katı yağ veya aerosol şeklinde hazırlanan
maddeler olup,
cilde sürülerek veya elbiselere emdirilerek
uygulanabilmektedir.)6.
Haşere kovucular hayvanların baş veya bacaklarına da
uygulanabilir; ayrıca bu
maddelerin emdirildiği plâstik
şeritler, hayvanların kulaklarına veya boynuzlarına
takılabilir.
7.
Kenelerin bulunduğu
alanlara gidildiği zaman vücut belli
aralıklarla kene için taranmalıdır.
8.
Vücuda yapışmış keneler uygun bir
şekilde kene ezilmeden, ağızdan veya
başından tutularak bir cımbız veya pens
yardımıyla çıkartılır. Isırılan yer alkolle
temizlenmelidir. Mümkünse kenenin tanı için
alkolde saklanması uygun olur.
(detaylı bilgi için
http:/kidshealth.org/parent/general/body/tick_removal.html)
9.
Diğer canlılara ve çevreye
zarar vermeden, haşere ilacı (insektisit) ile
uygulamanın
uygun görüldüğü durumlarda çevre
ilaçlanması yapılabilinir.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşinin Tedavisi Nedir?
Hastalığın
kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Hastaya destek
tedavisi yapılmalıdır.